Shegren kasalligi

Kasallik haqida

Ko‘pincha ko‘z va og‘iz quruqligi bilan namoyon bo‘luvchi autoimmun kasallik. Bezlardan tashqari boshqa organlar ham zararlanishi mumkin.

Ekzokrin bezlarning immun zararlanishi ko‘z yoshi va so‘lakni kamaytiradi. Quruqlikka dorilar va boshqa sabablar ham olib keladi, shuning uchun aniqlashtirish kerak.

Belgilar

Ko‘z va og‘iz qurishi, charchoq va bo‘g‘im og‘rig‘i kuzatiladi. Boshqa a’zolarga oid belgilar ham bo‘lishi mumkin.

Ko‘zda qum hissi, quruq ovqatni suv bilan yutish va kariyes ko‘payishi xos. So‘lak bezi kattalashishi, neyropatiya va o‘pka belgilari mumkin.

Diagnostika

Ko‘z yoshi, so‘lak ajralishi va anti-SSA kabi antitanalar baholanadi. Ba’zan kichik so‘lak bezi biopsiyasi kerak bo‘ladi.

Shirmer testi va ko‘z yuzasini baholash immunologik tekshiruvni to‘ldiradi. Manfiy antitana doim istisno qilmaydi; qaror jami ma’lumotga asoslanadi.

Davolash

Ko‘z va og‘izni namlovchi vositalar hamda stomatologik profilaktika yordam beradi. Tizimli davolash kasallik belgilariga qarab tanlanadi.

Sun’iy ko‘z yoshi, og‘iz parvarishi va kariyes profilaktikasi tanlanadi. A’zo zararlanishi faqat quruqlikdan boshqa yondashuvni talab qiladi.

Kuzatuv

Stomatolog va oftalmolog ko‘rigini o‘tkazib yubormang. So‘lak bezlari yoki limfa tugunlarining doimiy kattalashishi shifokor ko‘rigini talab qiladi.

ESSPRI belgilarni, ESSDAI esa shifokor bahosini aks ettiradi. Uzoq bez shishi, tungi terlash yoki sababsiz ozish rejadan tashqari ko‘rikni talab qiladi.

Manbalar

• NIH NIAMS
• NIH NIAMS: diagnosis and treatment
• American College of Rheumatology