Osteoporoz

Kasallik haqida

Suyaklar mo‘rtligi va sinish xavfi ortadigan skelet kasalligi. Xavfni baholash klinik omillar va zarur bo‘lsa, densitometriyani hisobga oladi.

Suyak mustahkamligi pasayib kichik jarohatda sinish xavfi oshadi. Birinchi sinishgacha ko‘pincha og‘riq bo‘lmaydi.

Belgilar

Ko‘pincha sinishgacha belgisiz kechadi. Bo‘y pasayishi, yangi bel og‘rig‘i yoki yengil jarohatdan keyingi sinish tekshiruvni talab qiladi.

Umurtqa sinishi bo‘y pasayishi va yangi bel og‘rig‘i bilan namoyon bo‘lishi mumkin. Son, umurtqa va bilak sinishlari ayniqsa muhim.

Diagnostika

Sinishlar, xavf omillari va DXA orqali suyak mineral zichligi baholanadi. FRAX baholashni to‘ldiradi; suyak yo‘qotilishining ikkilamchi sabablari tekshiriladi.

DXA mineral zichlikni o‘lchaydi, ammo qarorda oldingi sinish va umumiy xavf hisobga olinadi. Ikkilamchi sabab va uzoq steroid qabul tekshiriladi.

Davolash

Davolash sinish xavfini hisobga oladi va suyakka ta’sir qiluvchi dorilarni o‘z ichiga olishi mumkin. Yetarli ovqatlanish, xavfsiz faollik va yiqilish profilaktikasi muhim.

Xavfga qarab bisfosfonat, denosumab yoki suyak-anabolik vosita muhokama qilinadi. Yetarli ovqatlanish va yiqilish profilaktikasi zarur, ammo dorini doim almashtirmaydi.

Kuzatuv

Takror tekshiruvlar individual belgilanadi. Davolashni o‘zboshimchalik bilan to‘xtatmang: ayrim dorilarni o‘tish rejasiz bekor qilish sinish xavfini oshiradi.

Takroriy DXA individual rejalashtiriladi. Umurtqa sinishi xavfi sabab denosumabni keyingi davo rejasiz qoldirish yoki to‘xtatish mumkin emas.

Manbalar

• NIH NIAMS
• NIH NIAMS: diagnosis and treatment
• American College of Rheumatology